AB News- ဒီဇင်ဘာ ၂၉၊ ၂၀၂၅
ဒေဝီ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပနေသည့်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဆန့်ကျင်ဝေဖန်သံများ ဆက်လက် ထွက်ပေါ်လျက်ရှိသည်။

စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ရွေးကောက်ပွဲကို “ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အရေးပါသော အဆင့်တစ်ခု” ဟု ဖော်ပြနေသော်လည်း လက်ရှိအခြေအနေအရ နိုင်ငံရေးပါတီအများစု မပါဝင်နိုင်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးမတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် လွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်နိုင်ဟု ဝေဖန်မှုများ ရှိနေသည်။

လက်ရှိတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အပါအဝင် အဓိကအတိုက်အခံပါတီများကို ဖျက်သိမ်းထားပြီး နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများစွာ အကျဉ်းကျခံနေရဆဲဖြစ်သည်။

ယင်းအပြင် နိုင်ငံတစ်ဝန်း တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသအများအပြား မဲပေးနိုင်မည့် အခြေအနေ မရှိသေးကြောင်းလည်း သိရသည်။

ပြည်တွင်း၌ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၊ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူများက ယခုရွေးကောက်ပွဲကို စစ်အာဏာရှင်အာဏာကို တရားဝင်စေလိုသည့် လုပ်ရပ်ဟု သတ်မှတ်ကာ လက်မခံကြောင်း ကြေညာထားသည်။

ယင်းအပြင် နိုင်ငံခြားရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကလည်း ရွေးကောက်ပွဲကို ကန့်ကွက်သည့် ဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ကုလသမဂ္ဂ (UN) က ယခုရွေးကောက်ပွဲအပေါ် အလေးအနက် စိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည့်အပြင် ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက
“အကြမ်းဖက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ရေးနှင့် အားလုံးပါဝင်နိုင်သော နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းစဉ် မရှိသေးသည့် အခြေအနေတွင် ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲကို ယုံကြည်စိတ်ချနိုင်မည် မဟုတ်ပါ” ဟု ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့ကလည်း ယခုရွေးကောက်ပွဲကို လွတ်လပ်မျှတသော ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အသိအမှတ်မပြုကြောင်း ပြောကြားထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှု ရပ်စဲရေး၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ရေးနှင့် အားလုံးပါဝင်နိုင်သော နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှု ပြုလုပ်ရန် ထပ်မံ တောင်းဆိုထားသည်။

စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ပွဲကို အချိန်ဇယားအတိုင်း ဆက်လက် ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲပြီးပါက အာဏာကို အရပ်ဘက်အစိုးရထံ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဟု အကြိမ်ကြိမ် ပြောကြားထားသည်။

သို့သော် လက်ရှိ မြေပြင်အခြေအနေများကြောင့် ထိုကတိများအပေါ် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ယုံကြည်မှု နည်းပါးနေဆဲဖြစ်သည်။

ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များအတွင်း မဲစာရင်း မမှန်ကန်မှုများ၊ မဲပေးရန် အတင်းအဓမ္မ ဖိအားပေးမှုများ ရှိနေသည်ဟု စွပ်စွဲချက်များလည်း ထွက်ပေါ်လျက်ရှိသည်။

ဒေသခံများနှင့် လွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံရေးစောင့်ကြည့်သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ အချို့ဒေသများတွင် အမှန်တကယ် နေထိုင်သူဦးရေနှင့် မကိုက်ညီသည့် မဲစာရင်းများ တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့များက မဲပေးရန် အမည်စာရင်းသွင်းခိုင်းခြင်း၊ မဲမပေးပါက အရေးယူမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်းများ ရှိနေကြောင်း ဆိုကြသည်။

ထို့အပြင် အချို့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူများက အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် မဲပေးခြင်းကို မိမိဆန္ဒအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ အမိန့်ပေးထားသည့် လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ပြုလုပ်စေလိုသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်နေသည် ဟုလည်း ပြောကြားထားသည်။ သို့သော် အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်များအပေါ် စစ်ကောင်စီဘက်မှ တရားဝင် တုံ့ပြန်ချက် မထုတ်ပြန်သေးကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ၊ နိုင်ငံရေးကန့်သတ်ချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာဖိအားများကြားတွင် ဆက်လက် တင်းမာနေပြီး အမှန်တကယ် ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြုနိုင်မလားဆိုသည်မှာ မသေချာသေးကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။
Photo – DVB